Özel Eğitim Evi  

Geri Dön   Özel Eğitim Evi > Aile Eğitimi Ve Kaynaştırma > Kaynaştırma > Bilgi Paylaşımı

Cevapla
 
Seçenekler Stil
  #1  
Alt 03.02.2017
Admin Admin isimli Üye şimdilik offline konumundadır
Administrator
 
Üyelik tarihi: 27.12.2016
Mesajlar: 35
Teşekkürleri: 0
0 mesajına 0 kere teşekkür edildi.
Standart Kaynaştırma ve Destek Özel Eğitim Hizmetleri

Amaçlar
Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
• kaynaştırma kavramını ve dayanaklarını öğrenebilecek,
• en az kısıtlayıcı eğitim ortamı kavramını anlayabilecek,
• kaynaştırmanın yararları hakkında görüş kazanabilecek,
• kaynaştırmanın başarılı olmasının koşullarını öğrenebilecek,
• destek özel eğitim hizmetleri hakkında bilgi edinebileceksiniz.
İçindekiler
• Giriş 17
• Kaynaştırma Kavramı 17
• Kaynaştırmanın Yararları 18
• Kaynaştırmayı Başarıya Ulaştıran Etmenler 19
• Destek Özel Eğitim Hizmetleri 22
• Özet 24
• Değerlendirme Soruları 24
• Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar 25
ÜNİTE 2 Kaynaştırma ve Destek Özel
Eğitim Hizmetleri
Yazar
Doç.Dr. Gönül KIRCAALİ-İFTAR

A Ç I K Ö Ğ R E T İ M F A K Ü L T E S İ
1. Giriş
Son yıllarda engelli öğrencilerin özel eğitim gereksinimlerinin, onları normal yaşıtlarından
ayırmadan normal eğitim ortamlarında karşılanması, geniş uygulama alanı
bulmuştur. Kaynaştırma adı verilen bu uygulama, çoğu kez engelli öğrencilerin
normal sınıflara yerleştirilmesiyle başlayıp biten bir süreç olarak anlaşılmaktadır.
Oysa kaynaştırma, engelli öğrencinin normal sınıfa yerleştirilmesinin yanı sıra çeşitli
düzenlemeleri gerektiren oldukça teknik bir uygulamadır.
Bu ünitede kaynaştırma uygulamalarının gerekçesi ve başarılı bir kaynaştırma uygulamasının
koşulları açıklanacaktır.
2. Kaynaştırma Kavramı
Özel eğitimin ilk ortaya çıktığı dönemlerde, özel gereksinimli öğrencilerin eğitimleri
yatılı ya da gündüzlü özel eğitim okullarında yürütülmekteydi. Sonraları, normal
okullar içinde özel sınıflar (zihin engelliler sınıfı, görme engelliler sınıfı, vb.) açıldı.
Ancak giderek, özel gereksinimli öğrencilerin normal yaşıtlarından ayrılarak özel
eğitim ortamlarına yerleştirilmeleri sorgulanmaya başlandı. Bu sorgulamanın temelinde
yatan pek çok varsayım vardı. Bu varsayımlardan belli başlıları şunlardır:
• Özel gereksinimli öğrencileri normal yaşıtlarından ayırmak insan haklarına
aykırıdır.
• Ayrı eğitim ortamlarında sağlanan özel eğitim hizmetleri, özel gereksinimli
öğrencilerin normal toplum yaşamına uyum sağlamalarını zorlaştırmaktadır.
• Genel eğitim ile özel eğitim arasında, sanıldığı kadar büyük bir fark yoktur;
etkili öğretim yöntemlerinin büyük bir çoğunluğu, tüm öğrencilerde işe yaramaktadır.
• Bazı özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gereksinimleri normal eğitim ortamlarında,
özel eğitim ortamlarına kıyasla daha iyi karşılanabilir.
Bu varsayımlardan hareketle, başta bazı Kuzey avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik
Devletleri olmak üzere, pek çok ülkede, özel gereksinimli öğrencilerin normal eğitim
ortamlarında eğitilmesi uygulaması yaygınlaştı.
Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin, normal öğrencilerin devam ettiği eğitim
ortamlarında (normal anaokulu, normal ilköğretim okulu, vb.) eğitilmesidir.
Kaynaştırma uygulaması, her türde ve düzeyde engele sahip öğrenciler için söz konusu
olabilmektedir. Özel gereksinimli öğrencilerin, genel öğrenci nüfusu içindeki
oranları dikkate alındığında, bir sınıfa birkaç özel gereksinimli öğrenciden fazlasının
düşme olasılığı azdır. Dolayısıyla, kaynaştırma uygulamalarının yaygınlaşmasının
önemli bir niceliksel sakıncası bulunmamaktadır.
K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ 17
A N A D O L U Ü N İ V E R S İ T E S İ
Sınıfınızda ya da okulunuzda kaynaştırma uygulaması var mı?
Hangi öğrencilerin kaynaştırılacağına karar verirken, en az kısıtlayıcı eğitim ortamı
ilkesinden hareket etmek önerilmektedir.
En az kısıtlayıcı eğitim ortamı ilkesi, bir özel gereksinimli öğrencinin, hem normal
yaşıtlarıyla olabildiğince fazla birarada bulunmasını, hem de eğitim gereksinimlerinin
en iyi şekilde karşılanmasını sağlayacak eğitim ortamına yerleştirilmesi gerektiğini
öne süren ilkedir.
Özel eğitim ortamlarını, yaşıtlarla birarada bulunma düzeyine göre, en fazla kısıtlayıcıdan
başlayıp en az kısıtlayıcıya doğru şöyle sıralayabiliriz:
• Yatılı özel eğitim okulu
• Gündüzlü özel eğitim okulu
• Normal okul bünyesinde özel sınıf
• Normal okul bünyesinde normal sınıf (kaynaştırma)
Bir özel gereksinimli öğrenciyi, en az kısıtlayıcı eğitim ortamına, diğer bir deyişle,
eğitim gereksinimlerinin en üst düzeyde karşılanacağı ve normal yaşıtlarıyla en fazla
birarada bulunacağı eğitim ortamına yerleştirmek gerekir. Tüm özel gereksinimli
öğrencilerin özellikleri dikkate alındığında, çoğu özel gereksinimli öğrenci için en
az kısıtlayıcı eğitim ortamı kaynaştırmadır. Ancak, eğitim gereksinimleri normal sınıfta
karşılanamayan özel gereksinimli öğrencilerin, daha fazla kısıtlayıcı eğitim ortamlarından
birine yerleştirilmeleri kaçınılmazdır.
Kaynaştırma uygulamalarının yaygınlaşması, kaynaştırmanın etkililiğine ilişkin
bilimsel araştırmaların da yaygınlaşmasına yol açmıştır. Yapılan araştırmaların çoğu,
kaynaştırmanın, pek çok özel gereksinimli öğrencide, ayrı özel eğitim ortamlarında
sağlanan eğitimden daha yararlı olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Kaynaştırma uygulamalarına ilişkin olarak sizin görüşünüz ve okulunuzdaki
diğer öğretmenlerin görüşleri nelerdir?
3. Kaynaştırmanın Yararları
Kaynaştırma uygulamasının, gerek kaynaştırılan öğrenciye, gerekse çevresine pek
çok yararı vardır. Bu yararlardan belli başlıları şöyle gruplanabilir:
Kaynaştırmanın özel gereksinimli öğrencilere yararları:
• Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin, içinde yaşadıkları toplumla bütünleşmelerini
kolaylaştırır.
• Normal öğrencilerin davranışları, özel gereksinimli öğrencilere model olur.
18 K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ
?
?
A Ç I K Ö Ğ R E T İ M F A K Ü L T E S İ
Kaynaştırmanın normal öğrencilere yararları:
• Kaynaştırma sınıfındaki normal öğrenciler, bireyler arasında varolan farklılıklara
karşı daha hoşgörülü olmayı öğrenirler.
• Kaynaştırma, normal öğrencilerin işbirliği ve yardımlaşma becerilerini arttırır.
Kaynaştırmanın normal sınıf öğretmenlerine yararları:
• Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerle yürüttükleri
çalışmalar (örneğin, eğitim programlarının bireyselleştirilmesi), öğretmenlik
bilgi ve becerilerine katkıda bulunur.
• Kaynaştırma uygulamaları, kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin diğer personelle
iletişim ve işbirliğini arttırır.
Kaynaştırmanın anne-babalara yararları:
• Özel gereksinimli çocuklarının normal eğitim ortamına devam ediyor olması,
anne-babalara moral verir ve onları çaba göstermeye güdüler.
4. Kaynaştırmayı Başarıya Ulaştıran Etmenler
Kaynaştırma uygulamalarının başarıya ulaşması için, eğitim ortamının bazı özelliklere
sahip olması gerekmektedir. Bu bölümde, kaynaştırmanın başarıya ulaşmasında
önemli olan belli başlı etmenler yer almaktadır.
4.1. Öğretmenin ve Okul Personelinin Kaynaştırma Yaklaşımını
Benimsemesi
Kaynaştırma sınıfı öğretmeni kaynaştırmanın, özel gereksinimli öğrencilerin hakkı
olduğuna inanmalıdır ve gerekleri yerine getirildiğinde başarıya ulaşacağına güvenmelidir.
Ayrıca öğretmen, kaynaştırmada ortaya çıkabilecek sorunları gidermede
gerekli çabayı göstermeye ve başkalarıyla işbirliği yapmaya hazır olmalıdır.
Benzer şekilde, başta yöneticiler olmak üzere tüm okul personeli, özel gereksinimli
öğrencilerin normal eğitim ortamlarında eğitilme haklarına saygı göstermeli ve
kaynaştırmanın yararlarına inanmalıdır. Okul yönetimi, kaynaştırma öğrencisi için
gerekli hizmetlerin ve araç-gereçlerin sağlanmasında sınıf öğretmenine destek olmalıdır.
Ayrıca, okul personeli, kaynaştırma öğrencisinin tüm okul tarafından kabulünde
de üzerini düşeni yapmalıdır.
Okulunuzda kaynaştırma yaklaşımının benimsenmesinde ne gibi güçlükler görüyorsunuz?
Sıralayınız.
K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ 19
A N A D O L U Ü N İ V E R S İ T E S İ
4.2. Kaynaştırma Sınıfının Hazırlanması
Kaynaştırmanın başarılı olmasının en önemli koşullarından biri de, özel gereksinimli
öğrencinin normal sınıfa tam olarak kabul edilmesidir. Sınıftaki öğrenciler,
kaynaştırma öğrencisinin sahip olduğu farklılıkların (örneğin, işitme zorluğu, öğrenme
zorluğu, konuşma zorluğu, vb.), her insanda var olan bireysel farklılıklara
benzerlik gösterdiğini anlamalıdırlar. Ayrıca, kaynaştırma öğrencisinin o sınıfta
bulunma hakkının diğer öğrencilerle aynı olduğu konusunda kuşkular olmamalıdır.
Öğrenciler, kaynaştırma öğrencisine sağlayacakları yardımın, kendilerinin de
akademik ve sosyal gelişimlerine katkı sağlayacağını bilmelidirler. Kaynaştırma
uygulaması başlamadan önce kaynaştırma sınıfının hazırlanması, tüm bunların
gerçekleşmesinde önemli katkılar sağlayacaktır.
Kaynaştırma sınıfı öğretmeni, kaynaştırılacak özel gereksinimli öğrenci kaynaştırma
sınıfına gelmeden önce, sınıftaki öğrencilerle “özel gereksinime sahip olma” konusunda
bir ders yapabilir. Bu derste, öğrencilerin özel gereksinimli bireylerle deneyimleri,
özel gereksinimli bireylerle ilgili duygu ve düşünceleri, özel gereksinimli
bireylerle benzerlikleri, özel gereksinimli bireylere yardımcı olmak için neler yapabilecekleri
gibi genel konular yer alabilir. Daha sonra ise, sınıfa bir özel gereksinimli
öğrencinin geleceği açıklanabilir ve bu öğrenci ile ilgili bilgi verilebilir. Özel gereksinimli
öğrenci ile ilgili bilgiler aşağıdaki noktaları içermelidir:
• Kaynaştırılacak öğrencinin yaş, cinsiyet, fiziksel görünüm gibi özellikleri
• Kaynaştırılacak öğrencinin zorluk çektiği alanlar (örneğin, görme, öğrenme,
vb.)
• Kaynaştırılacak öğrencinin yaşadığı zorlukları yenmek için sınıfta nelerin
yapılabileceği (örneğin, öğrenciyi en ön sıraya oturtma, öğrencinin düzeyine
göre ödev verme, vb.)
• Öğretmenin kaynaştırma öğrencisinde gerçekleştirmeyi planladığı genel hedefler
(örneğin, sınıfa uyum sağlama, okuma-yazma öğrenme, dört işlemi yapma,
vb.)
• Öğretmenin kaynaştırma öğrencisine ilişkin olarak diğer öğrencilerden beklentileri
(örneğin, arkadaşlık etme, derslerde yardım sağlama, vb.)
Yukarıdaki önerilere ek olarak, normal sınıfa kaynaştırılacak özel gereksinimli öğrenciyle
ilgili benzeşim etkinliklerine yer vermek de çok yararlıdır. Benzeşim etkinliklerinde,
diğer öğrencilerin kendilerini kaynaştırılacak öğrencinin yerine koymaları
ve bu öğrencinin sahip olduğu farklılıkları daha iyi anlamaları sağlanmaktadır.
Örneğin, kaynaştırma öğrencisinin gözleri görmüyorsa, görmeyen bir kişinin neler
yaşadığını gösterebilmek amacıyla, sınıfta öğrencilerin gözleri bağlanarak çeşitli
şeyler yapmaları istenebilir. Devinsel gelişimde gerilik gösteren bir kişinin ellerini
kullanırken yaşadığı zorlukları gösterebilmek için, öğrencilerden ellerine çorap giyerek
yazı yazmaları istenebilir. Böylece sınıftaki öğrencilerin kaynaştırılacak öğrenciye
ilişkin bilgilenmeleri ve gerçekçi beklentiler oluşturmaları sağlanacaktır.
20 K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ
A Ç I K Ö Ğ R E T İ M F A K Ü L T E S İ
4.3. Eğitim Programının Bireyselleştirilmesi
Kaynaştırma sınıfı öğretmeninin kaynaştırma uygulamasını benimsemiş olması,
kaynaştırmanın başarıya ulaşmasında gereklidir ancak yeterli değildir. Aynı zamanda,
öğretmen kaynaştırma öğrencisine uygulayacağı öğretim hakkında bilgi ve
beceri sahibi olmalıdır. Bu bilgi ve becerilerin başında, eğitim programının bireyselleştirilmesi
yer almaktadır.
Eğitim programını bireyselleştirmenin ilk aşaması, özel gereksinimli öğrencinin,
kaynaştırıldığı sınıfla ilişkili tüm alanlardaki (örneğin, okuma-yazma, matematik,
müzik, vb.) işlevde bulunma düzeyinin belirlenmesidir. Kaynaştırma öğrencisi bu
alanların tümünde sınıf ortalamasının altında olabileceği gibi, yalnızca belli alanlarda
gerilik gösteriyor da olabilir.
Bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlamanın ikinci aşaması, kaynaştırma öğrencisi
için, sınıf arkadaşlarından önemli ölçüde gerilik gösterdiği alanlarda, işlevde
bulunma düzeyini dikkate alarak, amaç saptamaktır. Öğrenci için amaç belirlerken,
öncelikle öğrencinin en çok işine yarayacak beceri ve kavramlara yer verilmelidir.
Örneğin, ikinci sınıfa kaynaştırılan bir özel gereksinimli öğrenci 1’den 10’a kadar
olan sayıları okuyabiliyorsa ve bu sayılara kavram olarak da sahipse ancak saati
okuyamıyorsa, bu öğrenci için matematik dersinde belirlenebilecek uzun dönemli
amaçlardan biri de “saati okumak” olabilir. Bu uzun dönemli amaca yönelik olarak
ise aşağıdaki kısa dönemli amaçlar belirlenebilir:
• Öğrenci, akrep ve yelkovanı gösterir.
• Öğrenci, saat tamları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.
• Öğrenci, saat buçukları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.
• Öğrenci, saat çeyrek geçeleri gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.
• Öğrenci, saat çeyrek kalaları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.
• Öğrenci, her durumda saatin kaç olduğunu söyler.
Öğrencinin saptanan amaçlara ulaşabilmesi için ise okulda ve evde yapılabilecek etkinlikler
belirlenmelidir ve evde yapılacak etkinliklerle ilgili olarak aile bilgilendirilmelidir.
Değinilen özel hazırlıklar ve eğitim programının bireyselleştirilmesi olağan hazırlık
ve program çalışmalarınızla nasıl bağdaşabilir? Açıklayınız.
3.4. Etkili Sınıf Yönetimi Tekniklerinin Kullanılması
Kaynaştırma öğrencisinin normal sınıfta başarılı olabilmesinin en önemli koşullarından
biri de, öğretmenin etkili sınıf yönetimini sağlıyor olmasıdır. Etkili sınıf yönetiminin
belli başlı ögeleri şöyle sıralanabilir:
K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ 21
A N A D O L U Ü N İ V E R S İ T E S İ
• Sınıf kurallarının öğretilmesi: Sınıf kuralları ve bu kurallara uymanın ve uymamanın
sonuçları belirlenmeli ve tüm öğrencilere öğretilmelidir. Uzmanlar
sınıf kurallarının en fazla yedi tane olması durumunda akılda kalabileceğini belirtmektedirler.
• Öğrenci davranışlarının değiştirilmesi: Öğrencilerin uygun davranışlarını
arttırmak için, etkili ödüllendirme sistemleri; uygun olmayan davranışlarını
azaltmak için ise etkili caydırma sistemleri benimsenmelidir.
• Eğitim ortamının çekici kılınması: Eğitim ortamının tüm öğrenciler için
zevkli ve ilginç hale gelmesine; dolayısıyla, öğrencilerin dikkatlerinin ders dışına
kaymasının önlenmesine yardımcı olacak araç-gereç ve etkinlikler hazırlanmalıdır.
5. Destek Özel Eğitim Hizmetleri
Kaynaştırma uygulamalarının yukarıda açıklanan gereklere uygun ve umulan yararları
sağlayacak şekilde yürütülmesinde, destek özel eğitim hizmetlerinin önemli
bir işlevi vardır.
Destek özel eğitim hizmetleri, kaynaştırılan özel gereksinimli öğrenciye ve/veya
kaynaştırma sınıfı öğretmenine sağlanan özel eğitim hizmetleridir.
Aşağıda, belli başlı destek özel eğitim hizmetlerinin özellikleri ile yarar ve sınırlılıkları
yer almaktadır.
5.1. Kaynak Odada Eğitim
Kaynaştırılan özel gereksinimli öğrencinin eğitim gereksinimlerinin tümünün normal
sınıfta karşılanamadığı durumlarda, öğrenci belli derslerde normal sınıftan çıkarılarak
kaynak odada eğitim görebilir. Kaynak odadaki eğitim, özel eğitim öğretmeni
tarafından bireysel ya da küçük grup eğitimi olarak yürütülür. Ancak, kaynak
odadaki eğitimin amacına ulaşabilmesi için, normal sınıf öğretmeni ile kaynak oda
öğretmeninin yakın iletişim ve işbirliği içinde olmaları gerekir. Bunların sağlanamadığı
durumlarda, normal sınıftaki eğitimle kaynak odadaki eğitim arasında tutarsızlıklar
olabilmektedir. Ayrıca, kaynak odada öğretmenle daha yakın çalışma
fırsatı bulan öğrenci, normal sınıfta da benzer yakınlığı beklemeye başlayabilmektedir.
Bu da, kaynaştırma öğrencisinin normal sınıfta zorlanmasına yol açabilmektedir.
5.2. Sınıf-İçi Yardım
Gerektiğinde, kaynaştırma uygulamasının yürütüldüğü sınıfta, özel eğitim öğretmeni
ya da yardımcı öğretmen tarafından sınıf-içi yardım sağlanabilir. Sınıf-içi yardım,
kaynaştırma öğrencisine yönelik olduğunda, sınıf öğretmeni sınıfın geri kalanıyla
öğretim yaparken, yardım sağlayan öğretmen kaynaştırma öğrencisiyle birey-
22 K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ
A Ç I K Ö Ğ R E T İ M F A K Ü L T E S İ
sel çalışır. Bunun tersi de olabilir; sınıf öğretmeni kaynaştırma öğrencisiyle bireysel
çalışırken, yardım sağlayan öğretmen sınıfın geri kalanıyla ders yapabilir. Örneğin,
matematik dersinde, tüm sınıfla problem çözme üzerinde çalışılırken, kaynaştırma
öğrencisiyle sayı kavramı üzerinde çalışılabilir. Bu tür sınıf-içi yardım çalışmaları,
kaynaştırma öğrencisi için çok yararlı olabilmekle birlikte, ortamın iyi düzenlenmemesi
durumunda önemli sakıncalara da yol açabilmektedir. Örneğin, dersliğin fiziksel
özelliklerinin uygun olmaması durumunda, kaynaştırma öğrencisiyle sınıfta
yürütülen bireysel çalışmalar diğer öğrencilerin dikkatlerini dağıtabilmektedir.
5.3.Özel Eğitim Danışmanlığı
Özel eğitim danışmanlığı, sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan normal sınıf öğretmeninin,
kaynaştırma öğrencisine ilişkin olarak aldığı danışma hizmetidir. Özel
eğitim danışmanlığı, bu konuda uzmanlaşmış özel eğitim öğretmenleri tarafından
sağlanabilir. Öğretmen, özel eğitim danışmanına, kaynaştırma öğrencisinin öğrenme
ya da davranış sorunları için başvurabilir. Danışman ve öğretmen, birlikte çalışarak,
kaynaştırma öğrencisinin sorunlarının olası nedenlerini irdelerler ve bu sorunların
çözümüne yönelik öneriler geliştirirler. Öğretmen bu öneriler doğrultusunda,
kaynaştırma öğrencisiyle sınıfta yürüttüğü çalışmaları farklılaştırır.
Özel eğitim danışmanlığı, kaynaştırma öğrencisinin davranış ve öğrenme sorunlarının
çözümünün, sınıf öğretmeninin kendisi tarafından gerçekleştirilmesini sağlar.
Dolayısıyla, sınıf öğretmeninin öğretmenlik bilgi ve becerilerinin gelişmesine yol
açar. Böylece öğretmen, benzer sorunlarla ileride de karşılaşması durumunda, bu
sorunları kendi başına çözme olasılığı artmış olur.
Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen bir araştırmada,
sınıfında kaynaştırılmış zihin engelli öğrenciler bulunan öğretmenlere, öğrencilerinin
ilkokuma-yazma sorunları ile ilgili özel eğitim danışmanlığı hizmeti
verilmiştir. Bu çalışmada, fiş okuma-yazmada önemli sorunları olan öğrenciler yer
almıştır. Araştırma kapsamındaki öğrencilerin tümüne, özel eğitim danışmanının
yönlendirmesiyle, sınıf öğretmenleri tarafından resimli fişler aracılığıyla fiş okumayazma
çalışması yaptırılmıştır. Bu çalışmanın, araştırmada yer alan tüm öğrencilerde
fiş okuma-yazma becerilerini geliştirdiği bulunmuştur.
Kaynaştırma uygulamalarının Türkiye’deki durumuna baktığımızda, kaynaştırmanın
tüm engel gruplarında giderek yaygınlaştığı ancak destek eğitim hizmetlerinin
aynı hızla yaygınlaşmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, kaynaştırmanın başarıya
ulaşması için, Türk Eğitim Sisteminin özelliklerine en uygun destek özel eğitim
hizmetlerinin bir an önce belirlenmesi ve uygulamaya konması gerekmektedir.
K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ 23
A N A D O L U Ü N İ V E R S İ T E S İ
Özet
Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin normal eğitim ortamlarında eğitilmesidir. Kaynaştırma,
her türde ve düzeyde engele sahip öğrenciler için söz konusu olabilmektedir. Kaynaştırmanın,
özel gereksinimli öğrencilere, kaynaştırma ortamındaki normal öğrencilere,
kaynaştırma sınıfı öğretmenlerine ve anne-babalara pek çok yararları vardır. Ancak, kaynaştırma
uygulamasının umulan yararları sağlayabilmesi için, bazı gereklerin yerine getirilmesi
kaçınılmazdır. Bu gereklerden belli başlıları;
(a) kaynaştırma öğretmeninin ve okulun özellikleri,
(b) kaynaştırma sınıfının hazırlanması,
© eğitim programının bireyselleştirilmesi,
(d) etkili sınıf yönetimi tekniklerinin kullanılmasıdır.
Kaynaştırma uygulamasının gereklerinin yerine getirilmesinde destek özel eğitim hizmetlerinden
yararlanılabilmektedir. Destek özel eğitim hizmetleri, kaynak odada eğitim, sınıf-içi
yardım ve özel eğitim danışmanlığı biçiminde kaynaştırma öğrencilerine ve/veya öğretmenlerine
sağlanan ek hizmetlerdir. Kaynak odada eğitim, belli derslerde kaynaştırma öğrencisinin
normal sınıftan çıkarılmasıyla yürütülmektedir. Sınıf-içi yardımda, yardım sağlayan
uzman ile sınıf öğretmeni kaynaştırma sınıfında birlikte çalışmaktadırlar. Özel eğitim danışmanlığı
ise, kaynaştırma öğrencisinin davranış ya da öğrenme sorunlarının çözümüne yönelik
olarak sınıf öğretmenine sağlanan danışma hizmetleridir.
Değerlendirme Soruları
Aşağıdaki soruların yanıtlarını verilen seçenekler arasından bulunuz.
1. Özel eğitim ortamlarını, yaşıtlarla birarada bulunma düzeyine göre sıraladığımızda,
en az kısıtlayıcı olan ortam aşağıdakilerden hangisidir?
A. Gündüzlü özel eğitim okulu
B. Kaynak oda
C. Normal okul bünyesinde özel sınıf
D. Yatılı özel eğitim okulu
E. Normal okul bünyesinde normal sınıf
2. Aşağıdakilerden hangisi, kaynaştırmanın yararlarından değildir?
A. Kaynaştırma, normal öğrencilerin işbirliği yapma becerilerini arttırır.
B. Kaynaştırmada, normal öğrencilerin davranışları özel gereksinimli öğrencilere
model olur.
C. Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencinin kendi engel grubundaki bireylerle
bütünleşmesini kolaylaştırır.
D. Kaynaştırma uygulaması, sınıf öğretmeninin öğretmenlik bilgi ve becerilerini
arttırır.
E. Kaynaştırma uygulaması, anne-babaları çaba göstermeye güdüler.
24 K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ
A Ç I K Ö Ğ R E T İ M F A K Ü L T E S İ
3. Aşağıda yer alan destek özel eğitim hizmetlerinden hangisinde, hizmeti sağlayan
uzman kaynaştırma öğrencisinin kendisiyle değil de kaynaştırma sınıfı
öğretmeniyle çalışır?
A. Sınıf-içi yardım
B. Özel eğitim danışmanlığı
C. Kaynak odada eğitim
D. Tümünde
E. Hiç birinde
4. Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A. Kaynaştırma sınıfı öğrencisinin eğitim programı, sınıfın geneli için uygulanan
programla aynı olmalıdır.
B. Dünya’da ve Türkiye’de kaynaştırma uygulamaları giderek yaygınlaşmaktadır.
C. Bazı özel gereksinimli öğrenciler ayrı eğitim ortamlarında daha başarılı
olurlar.
D. Tüm özel gereksinimli öğrenciler kendileri için en az kısıtlayıcı olan eğitim
ortamına yerleştirilmelidirler.
E. Kaynaştırmayı başarıya ulaştıran etmenlerden biri de, kaynaştırma öğretmenlerinin
kaynaştırmayı benimsemiş olmalarıdır.
5. Sınıfta uyulması gereken kurallar en fazla kaç tane olursa, akılda tutulma
olasılıkları en yüksek olur?
A. 5 kural
B. 6 kural
C. 7 kural
D. 8 kural
E. 9 kural
Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar
Algozzine, B., J. Ysseldyke ve J. Elliott. Strategies and Tactics for Effective Instruction.
Longmont, Colorado: Sopris West. 1997.
Allan, J. ve G. Sproul. Mainstreaming Readings and Avtivities for Counsellors
and Teachers. Toronto: University of Toronto Guidance Center, 1985.
Fiscus, E.D. ve C.J.Mandell. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarının Geliştirilmesi
(Çevirenler: H.G. Şenel ve E. Tekin; Editör: G. Akçamete) Ankara: Özkan
Matbaacılık, 1997.
Kırcaali-İftar, G. Özel Eğitim Danışmanlığı. I. Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirileri,
Cilt 1. Adana: Çukurova Üniversitesi, 332-338, 1994.
K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ 25
A N A D O L U Ü N İ V E R S İ T E S İ
Kırcaali-İftar, G. ve A. Uysal. "Özel Eğitim Danışmanlığı Sürecinde Resimli Fişler
Aracılığıyla Fiş Okuma-Yazma Öğretiminin Etkililiği" 7. Özel Eğitim Günleri'nde
sunulan bildiri, Eskişehir: 1997.
Lewis, R. B. ve D. H. Doorlag. Teaching Special Students in the Mainstream (2.
Baskı). Columbus OH: Merrill, 1987.
Özyürek, M. Sınıfta Davranış Yönetimi: Uygulamalı Davranış Analizi. Ankara:
Karatepe Yayınları, 1996.
Senemoğlu, N. Gelişim, Öğrenme ve Öğretim. Ankara: Hacettepe Üniversitesi,
1997.
Stephens, T. M., A. E. Blackhurst ve L. A. Magliocca. Teaching Mainstreamed Students.
New York, NY: John Wiley and Sons, 1982.
26 K A Y N A Ş T I R M A V E D E S T E K Ö Z E L E Ğ İ T İ M H İ Z M E T L E R İ

Gönül KIRCAALİ-İFTAR
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Bu Konuyu Paylaşın !


Şu an bu konuyu okuyan kişi sayısı: 1 (0 üye ve 1 misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
Konu Acma Yetkiniz Yok
Cevap Yazma Yetkiniz Yok
Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-Kodu Kapalı

Forum Jump


Forum Saati: 16:14. Zaman dilimi GMT +3 olarak ayarlanmıştır.


Powered by vBulletin® Version 3.8.2
Copyright ©2000 - 2017, Jelsoft Enterprises Ltd.